Timsahlar

Sudaki Timsah

Afrika, Asya, Amerika ve Avustralya’da bulunan timsahlar bilinen en büyük sürüngenlerdir. Toplamda 24 çeşit timsah vardır ve bunların boyutları yaşadıkları bölgelere göre değişkenlik göstermektedir. Timsahların ortalama ömürleri 70 yıldır.

Timsahlar ve alligatorler farklı ailelerden de olsa birbirine çok benzeyen türlerdir. Alligatorler Amerika ve Çin’de temiz sularda yaşarlar. Kertenkeleye daha çok benzeyen alligatorler saldırganlık konusunda timsahlara göre daha agresiftirler ve boyutları çok daha küçüktür.

Timsahların Genel Özellikleri

Timsahlar, tropik bölgelerde nehirlerin, göllerin, sulak alanların ve bazı tuzlu su bölgelerinin kenarlarında yaşarlar. Timsahların tropik bölge de yaşama sebebi ise soğukkanlı olmaları ve kendi ısılarını üretememeleridir. Genellikle soğuk havalarda nehir kıyısına veya göl kenarına bir yuva kazıp kış uykusuna yatarlar.

Timsahların erkeklerinin yaklaşık boyları 5 metre, kiloları ise 500 kilogram olmaktadır. Dişi timsahların ise boyları yaklaşık 3 metre, kiloları ise 300 kilogramdır. Genel olarak timsahların vücut şekilleri kertenkelelere benzemektedir. Timsahların uzun kuyrukları, kısa uzuvları vardır. Uzuvları memelilerde olduğu gibi altlarında değil yanlarındadır. Kafa yapıları dar olup burunları uzundur. Uzun burunları ise timsahların en belirgin özelliklerinden birisidir.

Timsahların gözleri de farklı şekillerde gelişmiştir. Gözlerini koruyan şeffaf bir göz kapakları vardır. Ayrıca gözün altında ve üstünde de gözü tamamen kaplayan geleneksel göz kapakları bulunur. Timsahların gözleri havadan uzaklara doğru bakmaya odaklanmıştır ve su altındaki görüşlerinin iyi olma ihtimali düşüktür. Gözlerinde retinanın arkasında bir kristal tabaka bulunur ve bu sayede düşük ışıkta bile iyi görürler. Ayrıca timsahlar gözyaşı üretirler. Aslında göz arkasında yer alan lakrimal bezleri üç göz kapağının ardında hassas bir zar olarak sıvı salgılar. Bu sıvı gözün temizlenmesine ve bakterilerden korunmasına yardımcı olur. Gözyaşları zaten sudan çıkmadan veya tamamen kurumadan fark edilmeyecek düzeydedir.

Timsahların kulakları iki dikdörtgen doku kanadı şeklindedir. Kulak zarları iki tanedir ve işitsel kanalları kafanın hepsini kaplamaktadır. Bu sayede timsahlar geniş frekansları duyabilirler.

Timsahların beyinleri nispeten vücutlarına oranla daha küçüktür. Fakat beyinleri koku alma duyusu bağlamında çok gelişmiştir.

Timsahlar Hakkında..

Timsahların çeneleri de çok güçlüdür, avlarını avlamak ve tutmak için tasarlanmıştır. Çenelerini kapatan kaslar güç üretme kapasitesine sahiptir fakat çenelerini açan kaslarda bir o kadar zayıftır. Bu yüzden uyguladıkları yüksek basınç ile rahatlıkla avlarını ezebilirlerken, bir bant ile kolaylıkla ağızları kapalı tutulabilir. Dişleri koniktir. Kesmek ve çiğnemek yerine nüfuz etmek ve tutmak için tasarlanmıştır. Üst ve alt çenelerin dişleri, çeneler kapalıyken mükemmel bir şekilde birbirine geçerek, kavradıkları her şeyi sıkıca tutmalarını sağlarlar. Dilleri çeneye bağlı olduğundan dışarıya uzatamazlar.

Bir timsah dişini genellikle kaybeder ve hemen o boşluğu doldurabilir. Yaşlandıkça diş çıkarma süreleri uzamaktadır, hatta bazen durduğu da gözlemlenmiştir. Timsahlar ömürleri boyunca yaklaşık 8000 diş çıkarabilirler.

Timsahın midesi, çanta benzeri bir yapıdır. Midenin kapasitesi çok büyük değildir ve bu nedenle büyük avları genellikle bir oturuşta yiyemezler. Timsahların farklı bir özelliği ise midelerinde taş gibi sert, sindirilemez nesneleri tutma eğilimleridir. Bunların sindirime ve suya rahat dalış için yardımcı olduğu düşünülmektedir. Midelerinde ki sindirim enzimleri güçlüdür ve yedikleri çoğu kemik ve etleri hızla sindirebilirler.

Timsahlar terlemezler. Serin kalmaları için, ağızlarını “nefes nefese” denilen bir süreçte açıp kapatırlar.

Timsahlar çok hızlı yüzücülerdir ve bu sayede avlarını kolaylıkla yakalayabilir ve nefeslerini su altında bir saate kadar tutabilirler. Karada ise timsahlar yavaş ilerlerler.

Timsahların derileri çeşitli şekil ve büyüklükte ki işaretlerden oluşur. Derileri günümüzde oldukça değerlidir.

Timsahlarda Beslenme

Timsahlar besinlerde ayrım gözetmezler, fırsatçı besleyicilerdir ve çok çeşitli buldukları besinleri yerler. Besin kaynağının çoğu, balık da dâhil olmak üzere farklı omurgalı türleridir. Genellikle vahşi doğada balık, kuş, kurbağa ve çekirgeler ile beslenirler. Su kenarına su içmeye gelen hayvanları avlarlar.  Yavru timsahlar küçük avlarla, özellikle de böceklerle beslenirler. Vücut büyüklüğü arttıkça, yenen av büyüklüğü de artar. Büyük timsahlar, bufalo, sığır ve atlar kadar büyük avlarla da beslenebilirler.

Timsahlar avlarını büyük dişleri ile sıkıp ezerek öldürüp yerler. Diğer hayvanlar gibi yiyecekleri parçalama ve çiğneme kabiliyetleri yoktur. Yediklerini sindirmek için ise küçük taş parçalarını yutarlar.

Timsahlar özellikle geceleri çok aktiflerdir ve çoğu avlanmalarını gece karanlığında, şafak vaktinde yaparlar. Ortam sıcaklığı düşük olduğunda, iştahları azalır. Timsahlar yavaş metabolizmaya sahip oldukları için aylarca beslenmeden de yaşayabilirler.

Genellikle beslenmelerini tek başlarına yaparlar. Büyük avlar yakaladıklarında paylaşımcı davranırlar.

Timsahlarda Üreme

Yavru Timsah

Timsahlar için çiftleşme mevsimi genellikle temmuz veya ağustos aylarında başlar. Dişi timsahlar 8-10 yaşlarına geldiklerinde erişkin olurlar. Ancak bu, büyüklüğüne göre de değişebilir. Her iki cinsiyet bu süre zarfında doğada saldırgan olabilirler. Dişiler çiftleşecekleri erkeklere gelince çok seçici davranırlar. Erkek timsahı seçtikten sonra, gerektiğinde diğer erkek timsahları zorla bulunduğu yerden uzaklaştırırlar.

Erkek timsahlarda birbirleriyle büyük bir güç ve egemenlik gösterme eğilimindedirler. Sürtüşme

leri,  biri çekip gitmeden bitmez ve bu yaklaşık birkaç saat sürebilir. Çok nadiren de olsa iki erkek timsah fiziksel bir yüzleşme noktasına kadar gelip kavga edebilirler.

Bir erkek çiftleşmeye hazır olduğunda ise çok dikkatli bir şekilde dişi kadına yaklaşır. Bu, bir timsahın normal yakınlaşma biçiminden çok farklıdır. Sevgisini belli edip dişi timsahın kabul edip etmeyeceğini görmek için vücudunu dişi timsaha sürtmeye çalışacaktır. Eğer dişi timsah erkek timsahla çiftleşmek isterse onun sürtünmesine izin verir. Timsahlar çiftleşme süreçlerini genellikle suda gerçekleştirirler ve birkaç gün birbirleriyle kalabilirler, bu süre zarfında tekrar çiftleşebilirler.

Üreme Detayları

Çiftleşme ve yumurtalama arasında ki süre yaklaşık 3 haftadır. Dişi timsahlar yumurta bırakacakları yeri deneme yanılma yoluyla beğenirler. Birçok höyük açan dişi timsah yumurtaları için uygun ortam aramaktadır. Yumurtlamaları genellikle gece gerçekleşir ve yaklaşık 30-40 dakika sürmektedir. Dişi timsah yumurtalarını bırakırken konsantre olur. Yumurtlama anında rahatsız edenleri umursamaz ve saldırgan davranmaz. Bir timsahın bırakacağı yumurta sayısı, türlerine, yerlerine ve boyutlarına bağlı olarak değişir. Bir dişi timsah yaklaşık bir yumurtlamada 10 ile 60 arasında yumurta bırakır. Dişi timsah ne kadar çok yumurtlarsa o kadar çok yatar, çünkü bu yumurtaların sadece %20’si yavru üretebilir. Yumurtaları bıraktıktan sonra yuvayı kaplar ve korumaya başlar. Dişi timsahlar yumurtalar çatlayana kadar yuvada veya yakınında kalırlar. Yumurta içinde yavrunun gelişme hızı sıcaklığa bağlıdır. Yumurtaların kuluçka süresi yaklaşık 55 ile 110 gün arasındadır. Fakat bu süre düşük sıcaklıklarda artıp, yüksek sıcaklıklarda kısalmaktadır. Ancak 34 dereceden fazla sıcaklıklarda yavrunun yumurta içinde ölmesine neden olmaktadır.

Kuluçka süresinde ki sıcaklık ayrıca cinsiyet belirlemede etkilidir. 30 dereceye ve daha az sıcaklıkta dişi,31 derecede her iki cinsiyette olabilirken, 32 ve 33 derecede erkek timsah yavrusu dünyaya gelir. Kuluçka sıcaklığı, yavruların büyüme ve hayatta kalma potansiyellerini de etkilemektedir. Kuluçka sonrası dişi timsahlar açtıkları çukurları kazıp, yavrularını ağızları ile suya taşıyabilirler. Yuvaların yapıldığı malzemeye göre yavrular bazen kendi yollarını açıp suya ulaşabilirler.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir