İran Kedisi

Kedi ırkları arasında en sevimli görünüme sahip olan ırkları içinde barındırması sebebiyle İran kökenli kediler en sevilen kedi türlerinden olmaktadır. Bunlar arasında en geleneksel haliyle yer alan iran kedisi de kökeni çok eski zamanlara dayanan en klasik görünüme ve karakteristik özelliklere sahip olan bir kedi ırkı olmaktadır. Çok eskiye dayanan bir geçmişe sahip olduğu için geçmişi hakkında edinilecek bilgiler oldukça sınırlı olan İran kedilerinin hakkında ilk bilgiler 16. yüzyılın başlarına dayanmaktadır.

Asya’daki uzun tüylü kedilerin İtalya’ya getirilmesiyle birlikte İran kedilerinin var olma sürecinin başladığı düşünülmektedir. Yaklaşık 100 yıllık bir bekleme döneminin ardından 17. yüzyılda PietroDella Vella tarafından üreme programlarına dahil edilmek üzere İtalya’ya getirilmiş olan bu ırkın kedileri bugün gelinen noktada İran coğrafyasıyla uyumlu şekilde yaşayabilecek bir ırk haline gelmiştir. Çöllerde rahatlıkla yaşayabilmesinden dolayı çöl kumlarına gönderme yapılarak Kum Kedisi anlamına gelen SandCat adıyla da bilinen bu kediler dayanıklılık özellikleriyle de kumlu çöl ortamlarında rahatlıkla yaşamlarını sürdürebilmektedirler. Bu gelişmelerden 100 yıl sonra Türk Angora ırkının yer aldığı Türkiye’den gelen kedilerle çiftleştirilmiş olan kediler günümüzde iran kedisi olarak bilinen ırkın ortaya çıkmasını da sağlamıştır.

19. yüzyılda yaşanan son çiftleştirme işleminin ardından son görünümünü aldığı düşünülen bu kedi ırkı tamamen insan müdahalesi ile oluşmuş bir kedi ırkı olmaktadır. İran kedisinin popülerliğini kazanmasındaki en büyük pay ise bu kedilerin saraylara ve kraliçelere olan yakınlığıdır. Saraylarda özel bir kedi olarak yer alan iran kedisi özellikle Kraliçe Victoria ile birlikte kendisine hayranlık duyulan ve sıklıkla talep edilen bir kedi ırkı haline gelmiştir. İran kedileri 19. yüzyılın sonlarına yaklaşılırken sahip olduğu popülerlik sebebiyle Amerika’ya ilk kez getirilmiş ve burada da kedi sahiplenmek isteyen kişilerin ilgisi sebebiyle kısa sürede popüler bir kedi ırkı haline gelmiştir.

İran Kedisi Genel Özellikleri

iran-kedisiOldukça sevimli görünümleri ile ilk bakışta dikkatleri üzerine çeken iran kedisi uzun ve çok yumuşak tüyleri ile kendini belli etmektedir. En belirgin özelliği bu tüyleri olan İran kedilerinin hızla popüler olmasındaki en büyük pay ise kedi sahiplenmek isteyenlerin en çok tercih ettiği ev kedilerinden biri olmasıdır. Tüylerinin uzun ve yumuşak olması sebebiyle rahatlıkla bakımının yapılması mümkün olmakta ve uzun tüylerin keçelenmemesi için düzenli olarak tüylerinin taranmasına dikkat edilmelidir. Orta boy büyüklükte bir kedi ırkı olan İran kedileri yuvarlak kafa biçimleri, kısa kulakları, küçük burunları ve kısa kuyrukları ile tipik bir İran kedisi olma özelliğini taşımaktadır. İran kedisinin en çekici özelliklerinden biri de parlak bakır, mavi, yeşil ve ela renklerine sahip olabilen renkli gözleridir.

İran Kedisinin Cins Özellikleri Nelerdir?

İran kedilerinde genel olarak karşılaşılan bir durum olarak iran kedisi ırkının tüm kedileri de soğukkanlı kediler olmaktadır. Hareketlilik anlamında zaman zaman çok hareketli olan ancak genellikle evde birlikte yaşamayla uyumuna bakıldığında son derece isabetli bir seçim olabilecek İran kedileri genellikle pencerelerin kenarlarında bulunmayı severler. Daha çok güneşten gelen sıcak ışıkların etkisiyle uyumayı tercih eden bu kediler kalın kemikleri ve kabarık haldeki uzun tüyleri sebebiyle ilk bakışta büyük bir kedi türü sanılsa da bunun altında orta boy büyüklüğe sahip kediler olarak dikkat çekmektedir.

Görüntüsüyle fark yaratan kedi ırklarından biri olan iran kedisi bacaklarının ve boynunun kısa olmasıyla ön plana çıkarken yine bu bölümlerinin kalın olması sebebiyle oldukça dayanıklı bir vücut yapısına sahip olmaktadır. Yuvarlak kafasında çok büyük bir yer kaplayan yine yuvarlak ve büyük gözleri yüzünün en önemli parçasını oluşturmaktadır. Çok küçük burunlara sahip olan bu ırkın kedilerinde burunların bulunduğu noktada renkler farklılaşabilmektedir. Parlak bir görünüme sahip olan İran kedilerinin tüyleri son derece kalın, yoğun ve uzundur. Düzenli olarak bakımı yapılmadığı takdirde tüylerinin kısa sürede kötü ve sağlıksız bir görünüme sebep olması da söz konusu olabilmektedir.

İran Kedisi Karakteristik Özellikleri

iran-kedileriİran kedileri dendiğinde akla gelen sevimli, güzel kedilerin bir örneği sayılan tipik iran kedisi karakter yapısı itibarıyla da benzer özellikleri üzerinde taşımaktadır. Yavru kediler gibi hareketliliği ile şaşırtıcı şeyler yapabilen bu kediler genellikle yapmayı sevdikleri güneşin altında uyumu hallerinde kısa bir sürede değişiklik yaşayıp bir anda koşmaya ya da hareketliliğini gösterebileceği davranışları sergilemeye başlayabilir. Etrafındakilerin kendisinin bakımını üstlenen kişiler olup olmadığında dikkat etmeden yabancılar ve misafirler de söz konusu olduğunda arkadaş canlısı, sevecen bir davranış özelliği ortaya koyan İran kedileri genellikle insanlara yakın yerlerde uyumayı tercih ederler. Kendilerine izin verildiğinde dizde, kucakta ve yatakta uyumaya alışık olmuş olan bu kediler bulundukları yerde bu ilgiyi ve sevgiyi de aramaktadırlar. Kendi hayatları ile ilgili bir değişiklik yapıldığı takdirde de ırkın kedileri kısa sürede bu değişikliklere uyum sağlayabilirler.

Sadece kendi bakımını üstlenen kişilerle ve misafir ya da yabancılarla değil aynı zamanda çocuklarla geçinme konusunda da iran kedisi en iyi kedilerden biri olmaktadır. Bu özelliği sebebiyle aileler tarafından da evlerde rahatlıkla beslenebilecek bir tür olan İran kedileri yine başka kedilerle de uyumlu şekilde yaşayabilmektedir. İçinde bulunduğu yaşam koşullarına en kısa sürede uyum sağlayabilen bir ırk olan İran kedileri evlerde kendileriyle birlikte başka kedilerin de bulunması halinde bunu sorun etmemekte ve onlarla birlikte uyumlu bir yaşam biçimi oluşturabilmektedir. Sahiplerine ve çevresindeki kişilere, hayvanlara karşı dikkati ve ilgisi yüksek sayılabilecek bir noktada bulunan İran kedileri sesleri nadiren duyulabilen konuşkanlığı son derece düşük kedi ırklarından biri olmaktadır.

Detaylar

Çok hareketli olmasa da zaman zaman hareketlenebilen bir yapıya sahip olan bu kediler oyunculuk özellikleriyle de orta düzeyde bir performans ortaya koyabilirler. Oyunculuk konusunda taleplerinin az olması sebebiyle bu kedilerin evlerde beslenmesi çok daha kolay bir hal alabilmektedir. Çiftleştirilmesi dönemlerinde avcılık ve yüksek aktivite ihtiyaçlarına odaklanılmadığı için iran kedisi söz konusu olduğunda avcılık konusunda herhangi bir beklentiye sahip olmamak gerekmektedir. Kendi bağımsızlığına orta derecede düşkün olan bu tür kendi başına vakit geçirirken rahatlıkla zamanı eritebilirken aynı zamanda çevresinde bulunan kişilerden bağımsız bir şekilde de yaşamını sürdürebilir. Ancak ırkın kedileri genellikle etrafındakilerle etkileşim içerisinde olmayı tercih etmektedir.

İran Kedisi Bakımı

iran-kedisiHareketliliği zaman zaman gündeme gelen ve kısıtlı bir sürede ya da alanda hareketliliğini ortaya çıkaran iran kedisi hareketliliğinin çok az olduğu zamanlarda aşırı beslenmesi sonucu hızla kilo alabilmektedir. Bu sebeple formda kalabilmesi ve rahatlıkla hareket edebilmesi için mutlaka beslenmesinin kontrol altında tutulup kendi fiziki özelliklerini de en iyi şekilde koruduğundan emin olunması gerekmektedir. Egzersiz yapma noktasında da aşırı miktarda enerji yapmakta zorlanacak olan İran kedilerinin formda kalması için mutlaka beslenme düzenine dikkat edilmelidir. İran kedilerinin beklenmedik kilolara ulaşması durumunda kendi sağlığının ve hareketliliğinin makul düzeylerde tutulabilmesi için mutlaka beslenme düzenindeki hassasiyetlere ek olarak egzersiz programlarının uygulanmasına da dikkat etmek gerekmektedir. Egzersiz yapmak için genellikle oyuncak topları, fareleri seven bu ırkın kedileri hareketli olan tüm nesnelerle de oyun oynayarak keyifli şekilde vakit geçirebilmektedir. Etrafındaki kişilerin de katıldığı egzersizler ve oyunlarda İran kedileri çok daha büyük bir keyif alır.

Ev içindeki bakımlarının yanı sıra fiziksel bakımlarına da bakıldığında iran kedisi birlikte yaşadığı kişilerden bazı şeylerin yapılmasına ihtiyaç duyan bir ırk olmaktadır. Günlük bakımları aksatılmadan mutlaka yapılması gereken İran kedilerinin uzun tüylere sahip olması nedeniyle kısa sürede bu tüylerin birbirine dolanması ve keçelenmesi söz konusu olabilmektedir. Bu tür olumsuz durumlarla karşılaşmamak adına mutlaka düzenli olarak İran kedilerinin tüylerinin taranması veya fırçalanmasını da yapmak gerekir. Aynı şekilde fiziksel bakımı için yüzündeki düz yapıdan kaynaklanan göz ve göz etrafındaki çeşitli birikintilerin de günlük olarak temizlenmesine özen gösterilmelidir. Düzenli olarak bakımına dikkat edildiğinde iran kedisi en uyumlu ve temiz kedi ırklarından biri olmaktadır.

İran Kedisinin Kalıtsal Hastalıkları Var Mıdır?

İran kedilerinin hemen hemen hepsinde görülen bazı kalıtsal rahatsızlıklar söz konusu iran kedisi olunca da ortaya çıkabilmektedir. Bunların içinde yer alan en önemli rahatsızlık İran kedilerinin farklı ırklarının yarısında bulunan böbrek hastalığıdır. Polikistik böbrek hastalığı olarak bilinen bu rahatsızlıklara karşı kedilerin sahiplerinin bilgili olması gerekmektedir. Bunun dışında İran kedileri fiziksel yapılarından dolayı da bazı kalıtsal hastalıkları yaşayabilmektedir. Bunların başında burun ve yüz yapılarının düz bir şekle sahip olması ve içeriye doğru eğrilebilen bir yapıda olmasından kaynaklanan nefes almada yaşanabilecek zorluklar olmaktadır. Çoğu zaman hırıltılı bir şekilde nefes alan İran kedilerinin solunumunu zorlaştıracak bir ortamdan da uzak tutulması gerekmektedir.

Yine aynı şekilsel sebepler nedeniyle İran kedilerinin göz kanallarında tıkanıklık yaşanabilmekte ve bu durum da gözyaşı sıvılarının dışarıya akmasına sebep olabilmektedir. Ancak düzenli olarak İran kedilerinin bakımı yapıldığında ve rahat yaşayabilmeleri için kendilerine uygun bir ortam hazırlandığında İran kedileri tüm bu kalıtsal hastalıklardan kaynaklanan sorunları en aza indirebilmektedir.

İran Kedilerinin Yaşam Ömrü Ne Kadardır?

iran-kedisiİran kedilerinin pek çok alt türü ve kökeninde yer alan pek çok farklı ırk bulunuyor olsa da iran kedisi olarak tanımlanan ırkın kedilerinin ortalama yaşam süresi 12,5 yıl olarak verilmiştir. İsveç Hayvan Sağlığı kuruluşu tarafından verilen bu rakamın yanı sıra İran kedilerinin çok büyük bir bölümünün 10 yıl ve daha fazla sürelerle yaşadığı bilinirken İran kedilerinin hemen hemen yarısına yakın sayıda kedinin de 12,5 ve daha fazla yıl yaşadığı görülmektedir. İngiltere’de yer alan veteriner klinikleri tarafından ise İran kedileri için ortalama yaşam ömrü 14 yıl olarak hesaplanmıştır. İran kedilerinin 17 yıla kadar yaşayabilmiş örnekleri bulunmaktadır.

İran Kedisi Alt Türleri Nelerdir?

İran kedileri hem çok sevimli ve güzel bir görünüme sahip olmaları hem de insanlarla olan etkileşimleri sebebiyle alt türlerin ortaya çıkarılmasında sıklıkla kullanılmış olan bir ırk olmaktadır. Bu açıdan iran kedisi ile birlikte başka kedi ırklarının çiftleştirilmesinden oluşan bazı kedi ırkları, kedi ırkları arasında popüler olmaktadır. Siyam kedisiyle eşleştirilmesi sonucu ortaya çıkan Himalayan, American Shorthair’den esinlenerek bu kedileri geliştirmek için ortaya çıkan Exotic Shorthair bu kedi türlerinden bazılarıdır. İran kedisinin alt türü olarak bilinen bir de Chincilla isimli bir tür bulunmaktadır. Bu kedi türü Silver Persian yani Gümüş İran Kedisi olarak da bilinmektedir. Bu kediler burnu uzun oldukları için nefes almada zorluk çekmeyen ve göz akıntılarından kurtulmuş bir türdür. Tüm alt türlerde renkli göz özelliği kendini korumaktadır.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir