Katil Balina

Aslında okyanus yunusları ailesinde yer alan katil balina bu ailenin en yeni üyesi olarak Orka ismi ile de tanınır. Tam ismi Latince olarak Orcinus Orca olarak bilinir. Dünyada en çok görülen ikinci memeli olarak insanlardan sonra her okyanusta yer alan canlılardan birisidir. Yırtıcı bir yapıya sahip olarak etçil bir beslenme türü gösterir ve denizlerde görebileceğiniz birçok farklı canlı türünü gıda maddesi olarak tüketebilir. Bu nedenle beslenme zincirinin en üst noktasında yer alır.

Bu hayvan türünün katil balina adını almış olmasındaki temel sebep; muhteşem ve korkusuz bir deniz memelisi olarak tanınmasından gelir. Aslında orka bir balina türü olarak görünmekle birlikte daha çok yunuslara benzetilir. Bu canlı türü insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz. Çünkü günümüze kadar bir orka tarafından saldırıya uğramış insan neredeyse yok denecek kadar azdır. Ancak bu hayvan türü bazı deniz parkları ve su parklarında esaret altında tutularak, şov için kullandıkları dönemlerde bakıcılarına saldırdıklarına dair raporlar elde edilmiştir.

Bu hayvanlara orka adının verilmesi aslında antik Roma dönemlerinde ortaya çıkmıştır. Çok yüksek ihtimal olarak Yunancadan gelmiş olan bu sözcük, aslında bir balina türü için kullanılırdı. Genel olarak bilinen katil balina ismini ise en çok İngilizcede bu hayvan türü için kullanılan isimden ötürü gelmektedir. Ancak balina türleri için sıklıkla orka kelimesinin kullanılması sonrasında bu hayvan türüne ön ek olarak katil lakabı getirilmesi popüler bir hale gelmiştir.

Aslında bir yunus türü olmasına rağmen balina olarak anılması belirli bir karmaşa oluştursa da katil yapısıyla Avrupa dilinde de orka veya katil balina olarak anılır. Günlük davranış açısından görüldüğünde orka besin arama, dinlenme, sosyalleşme ve yolculuk gibi etkinlikler gerçekleştirir. Özellikle sırtında bulunan bir delik sayesinde ağız vasıtasıyla aldığı suyu dışarıya atar ve bu durum orka için fiziksel anlamda en net edici görsel ayrıcalıklarından birini oluşturur.

Katil Balina Fiziksel Yapısı

katil-balinaTüm dünyada okyanus alanlarında yer alan bir hayvan türü olarak çok geniş bir yayılma alanı göstermiştir. Fiziksel özellikleri bakımından çok ayırt edici bir yapı gösteren orka, siyah bir sırta ve bembeyaz bir göğse sahiptir. Gözlerinin üstünde ve arka taraflarında bulunan beyaz lekeler ile birlikte aslında bir yunus türü olarak sevimli bir canlı görüntüsü oluşturabilir. Ancak çok ağır bir gövde ve kilolu bir vücuda sahiptir.

Erkeklerde katil balina türünün uzunluğu 9,5 metreye kadar ulaşırken, ağırlıkları 6 tonun üzerinde bulunabilir. Dişi ise yaklaşık 5 ton veya üstü bir ağırlığa sahip olmak ile birlikte en fazla 8,5 metre gibi bir uzunluğa sahip olmaktadır. Aslında bu türün yavruları doğdukları dönemde yaklaşık 200 kilogram bir ağırlığa sahip olarak 2-2,5 metre arasında bir uzunluk gösterirler. Diğer yunus türlerine göre kuyruk yüzgeçleri büyük ve yuvarlak bir yapı oluşturur.

Orka türünde sırt kısmında bulunan yüzgeç yaklaşık 2 metre gibi boy gösterir ve ikizkenar üçgen gibi yapısı vardır. Dişilerde daha kısa olan bu yüzgeç bir tırpan şeklindedir. Orka türünün birbirlerinden ayrılabilmesi ve net özelliklerinin belirlenebilmesi amacıyla bu yüzgeçler üzerinde bulunan kesik, leke ve çentiklerin birer anlamı vardır. Özellikle türün büyük erkek bireyleri çok ayırt edici bir şekilde diğer deniz canlılarının hepsine karşı net şekilde ayrılabilir.

Katil Balinaların Yaşam Alanları

İnsan sonrasında dünyada en çok görülen yaygın memeli türü olan katil balina tüm okyanuslarda görülen bir hayvan türüdür. Ayrıca Akdeniz’de de görülebildiği için Türkiye’nin açık deniz bölgelerinde veya Umman denizi gibi bölgelerde sıklıkla görülebilir. Ancak daha düşük ısısı bulunan kutup bölgeleri gibi denizlerde de çok sık bir şekilde yaşamayı tercih ederler. Bazı bireyler derin sularda görülmekle birlikte kıyısal alanları açık okyanuslara göre daha çok tercih eden bir hayvan türüdür.

Katil Balinalarda Aile Yapısı Nasıldır?

balinalarBir anaerkil katil balina ailesi içerisinde ortalama 18 adet hayvan bulunabilir. Sürü oluşturabilecek şekilde büyük aile grupları bir araya geldiğinde yakın akraba ve anaerkil aile parçaları bir araya gelir. Sürü aileden farklı olarak yiyecek aramak için günler ve haftalar boyu birbirinden ayrılır ve tekrar bir araya gelebilir. Bugüne kadar beslenme gibi amaçlar ile bir araya gelmiş en büyük kürenin 50 hayvan gibi bir sayı oluşturduğu daha görülmüştür.

Sürü sonrasında katil balina türünün yine boy olarak da birbiri ile birleşen aile yapıları oluşturabilir. Aslında boy denilen mantık farklı türlerin bir araya gelmesi sayesinde akrabalık ilişkisi gibi bir yapıyla coğrafi yayılış göstermesinden kaynaklanır. Bazı zamanlarda farklı boylar içerisinde yer alan sürüler dahi bir araya gelerek birlikte seyahat edebilir ve birlikte beslenme gösterebilir. Öyle bir yapıya sahiptirler ki yerleşik sürüler bir araya gelerek, seyahat edecekleri zaman öncelikle paralel bir şekilde karşılaşır ve birbirlerine selam verirler.

Son noktada boyların birleşmesiyle çok daha büyük bir insan toplumlarına benzer bir şekilde topluluk olarak adlandırılan düzenli kümeler ortaya çıkabilir. Çok belirgin bir şekilde aile kalıpları ya da yaşam kalıpları göstermeseler de katil balina için topluluklar da sıklıkla görülebilir.

Katil Balinaların Coğrafi Dağılışı Nasıldır?

Özellikle Kanada’nın Alaska’ya doğru uzandığı bölgede yer alan katil balina türü Büyük Okyanus, İzlanda kıyıları ve kuzey Norveç köyleri gibi birçok farklı bölgede görülür. Antarktika bölgesinde buz kütlelerinin yakınında ve hava cephelerinde nefes alarak yaşamayı ve yüzmeyi seçebilirler. Bazen nadir olarak kış zamanlarında Kuzey kutbu bölgelerinde görülebilirler.

Katil Balina Nasıl Beslenir ?

katil-balina-hayvanevreniKuzey Amerika gibi farklı dillerde incelenmiş olan katil balina çeşitleri 3 farklı türe ayrılmaktadır. Beslenme açısından da değişimler oluşturan bu türler arasında yerleşik tür, kıyıdan açıkta yüzenler ve geçici süreliler olmak üzere üç şekilde orka türü görülür. Bu yapıya bağlı şekilde yerleşik olarak yaşayan orka sadece balık ile beslenme gerçekleştirir.

Geçici süreli olarak yerleşim gösteren ve yaşamını sürdüren orka ise fok ile beslenmeyi tercih eder. Ayrıca geçici süreliler ise türleri yani kendi türleri dışındaki yunus ve balinaları da yiyecek olarak seçebilirler. Son tür olarak kıyıdan uzakta yüzen orka ise beslenme konusunda çok farklı yaklaşımlar gösterir ve net olarak fazla bilinen bir bilgi elde edilememiştir.

Orka çok değişik bir şekilde avlanma yapısı gösterir. Özel olarak birleşmiş topluluklar potansiyel şekilde kolaylıkla anlayabilecekleri birçok farklı canlıyı bazen görmezden gelebilirler. Çünkü bir balık topluluğuna veya fok topluluğuna takılı kalıp bunları göz önünde bulundurmaktan çekinebilirler.

Norveç gibi bölgelerde yer alan bazı topluluklar bu türde bir avlanma yapısı göstermeyi seçerler. Örneğin, bazı topluluklar ringa balığı gibi bir av peşine düştüklerinde birçok farklı hayvan türünü görmezden gelebilirler. Bazen sonbaharda Norveç kıyılarında ringa balıklarının dönüş yolunu izleyerek, hiçbir şekilde es geçmeden avlanırlar. Temelli olarak orka balık türünde birçok farklı besin ile beslenen tek memeli türü katil balina olarak görülebilir.

Katil Balina Nasıl Ürer ?

balinalarda-uremeÇok karmaşık bir şekilde toplumsal gruplaşma oluşturan katil balina türü aslında anaerkil bir aile yapısı oluşturur. Bu yapı ile birlikte ailenin reisi bir dişi olarak seçilir ve aile onun soyundan gelir. Ailenin reisi olan dişinin üzerinden türemiş olan oğul ve kızlar soyun kaderini oluşturur ve oğullar ile kızların olan yavruları ise kendi annelerinin aile üyesi olduğu için bu anaerkil yapı içerisinde bulunur. Aile ağacı boyunca devam eden bu yapı ile birlikte 90 yıla kadar yaşam ömürleri bulunan 4 veya 5 nesil gibi orka aynı aile içerisinde yaşayabilir.

Anaerkil yapı ile birlikte çok uzun yıllar boyunca aile yapısını koruyarak yaşayan bireyler, çiftleşmek ya da farklı yiyeceklere ulaşabilmek için belirli bir süreliğine birer kişi olarak sürüden ayrılır ve sonrasında mutlak şekilde sürüye geri dönerler. Günümüze kadar bilimsel bir şekilde yapılan araştırmalarda katil balina türünde aileden kalıcı olarak ayrılan bir birey görülmemiştir veya aile içerisinde bireyin dışlanması ile karşılaşılmamıştır. Genellikle Büyük Okyanus gibi bölgelerde görülen şekilde ortalama bir anaerkil aile 9 hayvan sayesinde elde edilmiştir.

Katil Balinanın Hamilelik Dönemi Nasıl Geçer?

Tüm memeli türleri gibi katil balina da üremek ve neslini sürdürmek için hamilelik dönemi yaşamaktadır. Bu gebelik süresi yaklaşık 15-18 ay arasında sürebilir. Gebelik sonrasında dişi doğurduğu erkek yavruyu kendi sürüsüne dahil eder ve bu sürü bir boy oluşturacak kadar büyüyebilir. Yaklaşık 30 yıl gibi bir yaşam süresi gösteren dişi yetişkinler, her 2 yılda bir tekrar yavru sahibi olabilir. Erkekler ise yaklaşık 20 yıl gibi bir yaşam süresi göstermek ile birlikte yetişkinliğe eriştikten sonra artık çiftleşecek bir yapıya gelebilir.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir