Yavaş Loris

Yavaş Loris Nycticebus cinsinin farklı bir türüdür.3 çeşit loris vardır bunlar; yavaş, ince ve cüce loristir. Primat türleri arasında da en zehirli olan yavaş loristir.

Yavaş Lorisler genellikle Endonezya olmak üzere, Malezya, Tayland’ın güneyi ve Kamboçya’da tropik ormanlarda, yaprak dökmeyen ormanlarda veya bambu bahçelerinde yaşamaktadırlar. Lorisler sıcak, ova alanlarını tercih ederler.

Yaşam Alanları

yavas-lorisLorisler türlerinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bunun sebebi ise Lorislerin yasa dışı ticaretinin yapılmasıdır. Binlerce yavaş loris, sokaktan veya hayvan pazarlarında yasa dışı yollarla satılmaktadır. Ticaret unsuru olarak değerlendirilmelerinin sebebi yumuşak kürkleri ve ilaç olarak kullanılmalarıdır. Son yıllarda Endonezya polisi yaptığı operasyonla 34 yavaş lorisi kurtarsa da hayvan ticareti yapan kişilerin yavaş lorislere yaptıklarından dolayı çoğu loris kurtarılamamaktadır. Ticaretini yapan insanların yavaş lorislerin zehirlerinden korunmak için veya turistlerin resim çekilmesi için dişlerini bile söktüğü görülmektedir.

Genel özellikleri

Yavaş lorislerin erkeleri yaklaşık 27 santimetre boyunda 800 gram olup, dişileri ise 23 santimetre boyunda 500 gramdır. Ömürleri ortalama 20 yıldır.

Yavaş lorislerin kafaları, burunları ve yüzleri yuvarlaktır. Yavaş lorislerin gözleri kocamandır, göz çevresinde koyu renk lekeler vardır ve gece görüşü için uyarlanmıştır. Gözlerin de bulunan yansıtma tabakası ışığı yüksek oranda yansıtmaktadır. Bundan dolayı gündüzleri ve yüksek ışıklı alanlarda bulanık bir görüşe sahiptirler. Lorisler monokromatik bir görüşe sahiptirler ve sadece mavi ve yeşil dışındaki herhangi rengin tonlarını görmektedirler. Tamamen kürkle gizlenmiş küçük kulakları vardır. Kuyrukları ise çok kısa veya hiç yoktur. Ön ve arka bacakları neredeyse aynı uzunluktadır. Son derece güçlü el ve ayak parmakları vardır ve parmakları sayesinde güçlü tutuş yetenekleri vardır. Uzun süre elleriyle veya ayaklarıyla tutuş sağlayabilirler. Yavaş lorisler yaklaşık 5-10 metre arasında çukur kazabilirler ve buralarda hem besin bulup hem de zaman geçirebilirler.

Yavaş Lorislerin iki dili bulunmaktadır, bunlardan birisi dişlerini temizlemek için, diğeri ise çiçeklerden beslenmek içindir.

Yavaş lorisler gün içinde ağaç dallarında veya yarıklarında uyuyarak zaman geçirirler. Uyurken kıvrılan yavaş lorisler ellerini de başlarının altına alır. Geceleri ise besin arar ve gezinirler.

Yavaş lorisler kendilerini risk altında hissettiklerinde hızlı hareket ederler ancak atlamaz ve sıçramazlar. İnsanlar dışında yavaş lorislerin hayatını tehdit eden canlılar ise yılan, orangutan, kartal ve şahindir. Saldırı esnasında tamamen durağan hale geçen yavaş lorisler, normalde de çok yavaş ve temkinli hareket ederler.

Detaylar;

yavas-lorisYavaş Loris birbirleriyle, idrarla işaret bırakarak koku takibi ile iletişim kurarlar. Bunu da ellerine idrar yapmalarını ve bunu sonra da dalları silmeleriyle yapmaktadırlar. Bunun ayrıca ellerini yapışkan hale getirdiği ve dolayısıyla daha iyi kavramalarına izin verdiği düşünülmektedir. Yavaş Lorisler tarafından bırakılan idrar izleri başka hayvanlara mesaj iletmek içindir, ayrıca her bir hayvanın kendi bölgesini işaret eder.

Yavaş lorisler, rahatsız edildiklerinde sesler çıkarırlar, dişi lorisler ise erkeğe kur yaparken bir düdüğe benzer şekilde çeşitli sesler üretebilirler. Erkek lorisler kendi bölgelerindeki diğer erkeklerin varlığına kolay tahammül etmezler. 

Yavaş lorisler altı zehirli memeliden biridir ve bilinen tek zehirli primattır. Pek sık görülmeyen zehirli ısırıklara sahip lorisler, zehirlerini esas olarak eşler ve yaşadıkları bölge için rekabet sırasında ortaya çıkarırlar, ancak parazitlere ve yırtıcılara karşı savunma uygulaması olarak ta kullanabilirler. Lorisler kol altlarında ki bir bezden çıkan salgıyı yalayarak ağızlarındaki tükürükle birleştirdiklerinde zehir elde etmektedirler ve bunu savunma mekanizması olarak kullanmaktadırlar. Kendilerini korumak için bu zehri kullansalar da insanlarda ölümle sonuçlanan durumlara yol açtığı görülmüştür.

Yavaş Lorislerin Beslenmesi

yavas-lorisYavaş lorisler gece hayvanları olduğundan gece boyunca beslenirler. Tüm yiyeceklerini gece aramayı tercih ederler ve bu yüzden karanlıkta gizlice hareket ederler.  

Lorisler hem etçil hem otçul beslenme yapan hayvan grubuna girmektedirler. Her tür bitki ve küçük hayvanları yiyerek yaşamlarını sürdürmektedirler. Meyveler besin kaynaklarının % 50’sinden fazlasını oluşturur, ancak böcekler ve küçük avlarda besin kaynaklarının yaklaşık% 30’unu oluşturur. Yavaş lorisler, avlarını karanlıkta bulmak için koku alma duyularını kullanırlar. Özellikle keskin koku yayan böcekleri kolaylıkla yakalarlar. Yavaş lorisler protein ihtiyaçlarını daha fazla et kaynağından alırlar. Böceklerin yanı sıra yumuşakçalar, yumurtalar, kertenkeleler, kuşlar ve hatta küçük memelileri yedikleri bilinmektedir. Yaprakları yemezler ancak nem için yaprakları yalayabilirler. Yavaş lorisler özellik olarak çok yavaş görünse de, avını yakalarken kısa sürede çok hızlı hareketler yapabilir. Avlarını yakaladıktan sonra yavaş lorisler yemek için baş aşağı pozisyonun da takılabilirler.

Yavaş Lorisler tek başlarına beslenirler ve anneler yemek aramak için dışarı çıktıklarında yavrularını yanlarında taşımak yerine güvenli bir yere bırakıp öyle aramaya gideler. Bu yüzden lorisler aile grupları da olmasına rağmen genellikle yalnız bir tür olarak kabul edilirler.

Yavaş Loris Üremesi

yavas-lorisBelirli bir üreme dönemi olmayan lorisler genellikle tek eşlidirler. Dişiler yılın herhangi bir zamanında cinsel istekli olabilirler.  Dişi lorislerin çiftleşmeye hazır olduklarında cinsel organları kırmızılaşır ve şişer. Bu şişlikler yaklaşık 29-45 gün arasındadır ve çiftleşme bu süre arasında tek bir günde gerçekleşir. Dişi lorisler bu dönemde, yanına bir eş çekmek için sıklıkla yüksek perdeli ıslık çalar ve dallardan sarkarlar. 

Yavaş loris, her 12 ile 18 ayda bir, mevsimsel gıda seviyesinin yüksek seviyeye olduğu yılın bir döneminde ürerler.  Yaklaşık 191 günlük bir gebelik dönemi geçiren lorisler, bir veya iki yavru doğurur. Lorisler genellikle doğumlarını yuvada yaparlar, ancak bazen açık alanda meydana da gelebilir.  Yavru lorisler dünyaya geldikten bir saat sonra falan yaklaşık bir hafta anneye yapışırlar. Daha sonra anne loris bebeği uzun süreli güvenli bir yere bırakır bu süreçte bebekler anneyi takip edemezler. Anne lorisler bebeğin süt, tımar ve taşıma ihtiyaçlarını karşılar. Yavru lorisler altı aylıkken sütten kesilirler, bebek lorisler yaklaşık dört haftada daldan dala kısa mesafelerde hareket edebilirler.

Yeni doğan bebek lorislerde 11 haftada kaybolan uzun, parlak, kürklü, gri gövdeler ve gümüş-beyaz eller vardır. Bebek lorisler sağlıklı dünyaya geldiklerinde ebeveynlerine uyarmak için koku üretebilirler. Yetişkin yavaş lorislerin gençlerini avcılardan korumak için ürettikleri zehir ile yavru lorisleri yalarlar. 11 haftada bebeklerin dış yüzeyleri yetişkin renklerine göre kararır. Yavaş lorislerin erkekleri 18-20 ayda cinsel olgunluğa erişirken, dişiler ise 12 ayda erişmektedir.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir